عید قربان

عید قربان: بیان مختصر

عید قربان

عید قربان از اعیاد مهم مسلمانان است در این روز حضرت ابراهیم علیه السلام مأمور به ذبح فرزندش حضرت اسماعیل شد او برای انجام امر خدا فرزندش را به قربانگاه برد و آماده ذبح اوگردید اما هرچه کوشش کرد چاقو گلوی اسماعیل علیه السلام را نبرید ، وحی آمد «قد صدقت الرؤیا» یعنی امتحانت را با موفقیت و سرافرازی انجام دادی ؛ آنگاه خداوند گوسفندی را برای قربانی بجای اسماعیل فرستاد و این چنین سنت حسنه قربانی درعیدقربان مقرر شد .
 سال ها بعد حضرت ابوطالب علیه السلام به شکرانه ولادت مولود کعبه در این روز تعداد زیادی گاو و گوسفند و شتر قربانی کرد و به مردم اعلان کرد که پس از طواف بیت الله برای خوردن ولیمه فرزندش علی علیه السلام حاضر شوند.


*تجلی نور خداوند بر حضرت موسی علیه السلام
عید قربان روزی است که حضرت موسی علیه السلام در آن روز به درخواست قومش از خدا خواست تا بر او تجلی کند « قالَ ربِّ أرني اَنظُرُ اِلیکَ قالَ لَن تَراني»  یعنی خداایا اجازه بده تو را ببینم! خداوند فرمود تو هرگز مرا نخواهی دید به آن کوه نگاه کن اگر طاقت تجلی من را داشت و باقی ماند تو هم خواهی توانست . پس کوه با تجلی نور خدا از بین رفت و حضرت موسی بی هوش شد و خداوند دوباره او را هوشیار کرد و حضرت موسی علیه السلام گفت «سُبْحانَكَ تُبْتُ إِلَيْكَ وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِين» یعنی خدایا تو پاک و منزّهی و من از این درخواست عذر خواهی می کنم و به تو ایمان دارم.


*اعطای الواح به حضرت موسی علیه السلام
حضرت موسی علیه السلام برادرش هارون را به جای خود منصوب کرد و مدت سی شب به کوه طور رفت آنجا که وعده مناجات با خدا داشت پس از آن خدای متعال فرمود ده شب دیگر بمان وقتی وعده به پایان رسید یعنی روز دهم ذی الحجه ؛ خداوند لوح هایی برایش فرستاد که در آنها تورات نوشته شده بود. حضرت موسی علیه السلام آن ها را به دست گرفت و به نزد قومش آمد اما با کمال تعجب دید که امّتش در غیاب او حضرت هارون را رها کرده اند و پیرو سامری و گوساله پرست شده¬اند.
و چقدر این قصه شباهت دارد به بی وفایی و عهدشکنی مردمی که پس از پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله علی علیه السلام را تنها گذاشته و دنبال دیگران رفتند!!؟ اتّفاقا حضرت علی علیه السلام وقتی شمشیر بر سرش گرفتند و از او خواستند با دیگری بیعت کند رو کرد به جانب قبر پیامبر اکرم و گفت «یابنَ اُمَّ اِنَّ القَومَ إستَضعَفوني وَ کادَوا یقتلوننی»(آیه ۱۵۰ اعراف)یعنی ای پسر مادرم!(ای برادر) این مردم مرا تنها گذاشته اند و نزدیک است مرا بکشند!
دقیقا همان سختی که حضرت هارون علیه السلام در جواب حضرت موسی علیه السلام گفت آنگاه که از او پرسید چرا گذاشتی این ها گوساله پرست شوند !
*******************************************************************************

مستندات
  امالی طوسی ص 709 (هلموا علی ولیمه ابنی علی... )
  سوره اعراف آیه 143
  سوره اعراف آیه 142
  الامامه و السیایه ج1/19 الی 20

عید قربان: بیان تفصیلی

عید قربان

پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم سال دهم هجرى همراه اهل بيت خود و صد و بيست هزار نفر وارد مكه معظمه شدند تا آخرين حج خود را به جا آورده و حج ابراهيمى را به مردم بياموزند.
روز دهم ذى الحجه عيد قربان است كه حاجيان بايد به منى بيايند و سه عمل زير را انجام دهند:
۱. رمى جمره عقبه                ۲. قربانى               ۳. حلق يا تقصير
عيد قربان آن سال براى مسلمانان روز بزرگى بود، چرا كه در منى قربانى كردند و ياد خليل اللّه‏ و پسرش اسماعيل عليه ‏السلام را زنده ساختند و اين سنت ابراهيمى را براى هميشه احياء كردند.
پس از ورود به منى، پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم مرحله به مرحله مناسك را بيان كرده و سپس به صورت عملى انجام می ‏دادند.
روز عيد قربان در منى آيه ۲۸۱ سوره بقره بر پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم نازل شد:
«و اتقوا يوما ترجعون فيه الى اللّه‏ ثم توفى كل نفس ما كسبت و هم لا يظلمون»: «بترسيد از روزى كه در آن به سوى خدا بازمى‏ گرديد، سپس هر كسى به آن چه كسب كرده سزا داده مى ‏شود و مورد ظلم قرار نمى‏ گيرند».

رمى جمره عقبه
پس از استقرار مردم در خيمه‏ هاى خود در منى اولين عمل رمى جمره عقبه بود. قبل از شروع به رمى جمره كبرى يا عقبه پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم بين جمرات توقف كرده و خطاب به مردم فرمودند:
امروز چه روزى است؟ گفتند: روز عيد قربان. فرمودند: اينجا كدام شهر است؟ گفتند: شهر حرام. پرسيدند: چه ماهى است؟ گفتند: ماه حرام . فرمودند: اين روز حج اكبر است. خون شما و اموالتان و آبرويتان براى يكديگر حرام و محترم است مانند حرمت اين شهر در اين ماه در اين روز، تا روزى كه خدا را ملاقات كنيد و از اعمالتان سؤال كند . سپس فرمودند: آيا ابلاغ نمودم؟ گفتند: آرى. حضرت اين جمله را تكرار كردند: «اللهم اشهد»: «خدايا شاهد باش». در اين حال حضرت انگشت سبابه را رو به آسمان ‏برده و سپس با آن به طرف مردم اشاره ‏كردند و ‏فرمودند: مبادا بعد از من به كفر باز گرديد و گردن يكديگر را بزنيد.  

قربانى
پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم و مسلمانان بعد از رمى جمره عقبه براى عمل بعدى يعنى قربانى به قربانگاه رفتند. پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم براى آمادگى مردم فرمودند: امروز روز جارى كردن و صدا بلند كردن است. جارى كردن خون قربانى‏ هايى كه بر زمين جارى مى‏ كنيد. هر كس نيتش صادق باشد اولين قطره خون قربانى كفاره هر گناهى خواهد بود، و صداى بلند  همان دعا است، به درگاه خدا با صداى بلند دعا كنيم. قسم به آن كه جان محمد به دست اوست احدى از اين مكان باز نمى‏ گردد مگر اين كه آمرزيده شده به جز صاحب گناه كبيره‏اى كه بر آن اصرار دارد و هرگز به فكر ترك آن نيست .


تقصير
پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم پس از قربانى موى سر خود را تراشيدند. كسى كه سر آن حضرت را مى ‏تراشيد معمر بن عبد اللّه‏ بود كه مسئول جهاز شتر حضرت بود.  در آن حال اصحاب اطراف آن حضرت حلقه زده بودند و هر يك منتظر بود كه رشته ‏اى از موى حضرت را براى تبرك بردارد.
پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم ابتدا به معمر دستور دادند موهاى سمت راست سر را بتراشد. سپس ابوطلحه انصارى را صدا زد و موهاى سمت راست را به او سپرد بعد از آن دستور تراشيدن موهاى سمت چپ سر را دادند و آنها را نيز به ابو طلحه دادند. پس از تراشيدن كامل موى سر مبارك آنها را بين اصحاب تقسيم كردند. اينك پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم و مسلمانان از احرام خارج شدند و به مكه رفتند تا در آنجا طواف و سعى انجام دهند.

عيد سعيد قربان
روز دهم ذى الحجه عيد قربان يكى از چهار عيد مهم اسلامى «غدير، فطر، جمعه و قربان» است كه براى شرافت يافتن و عيد بودن آن جهات مختلفى ذكر شده است مانند:
۱. وليمه ولادت اميرالمؤمنين عليه ‏السلام
امام جعفر صادق عليه‏ السلام فرمودند: ... حضرت ابوطالب عليه ‏السلام پس از ولادت فرزند عزيزشان على عليه ‏السلام وليمه اى عظيم برپا نمودند كه شامل ۳۰۰ شتر و ۱۰۰۰ گاو و گوسفند بود. حضرت ابوطالب عليه ‏السلام پس از تهيه اين وليمه فرمود: اى مردم! هركس مى خواهد از طعام فرزندم على عليه ‏السلام استفاده كند هفت بار خانه خدا را طواف كند سپس به فرزندم على سلام كند و وارد شود كه خداى عزوجل على را شرافت داده است. كار بزرگ ابوطالب باعث شد كه بعد از آن يوم نحر «عيد قربان» شرافت پيدا كند.  

۲. آمادگى حضرت آدم عليه‏ السلام جهت لقاء
 جبرئيل به حضرت آدم عليه ‏السلام امر نمود تا در ادامه اعمال حج موى سر خود را كوتاه نمايد  و آماده ملاقات (و دريافت انوار پنج تن آل عبا عليهم ‏السلام) شود.
۳. حضرت ابراهيم عليه ‏السلام و قربانى جايگزين
حضرت ابراهيم در نظر داشت فرزندش اسماعيل را طبق فرمان الهى قربانى كند اما خداوند او را معاف نمود. در اين حال حضرت ابراهيم عليه ‏السلام محزون شد و گفت: خدايا مى خواستم با حزن و اندوه و اشك و آه به واسطه قربانى فرزندم به تو تقرب جويم و از آن محروم شدم . خداوند متعال جبرئيل را فرستاد تا مصائب فرزند خاتم الانبياء صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم ، حضرت ابا عبداللّه‏ الحسين را براى ابراهيم عليهم ‏السلام بخواند.
جبرئيل مصائب كربلا را خواند و ابراهيم عليه ‏السلام اشك ريخت. خداوند فرمود: اى ابراهيم اين حزن و اندوه و اشك تو بر امام حسين عليه‏ السلام جايگزين ذبح فرزندت اسماعيل شد و به تقرب و كمالات نائل شدى! و اين همان معناى ذبح عظيم است.
۴. تجلّى نور خداوند بر موسى عليه‏ السلام
پس از مناجات چهل شبانه روزى حضرت موسى عليه ‏السلام در كوه طور، خداوند متعال در روز عيد قربان با نور خود بر او تجلى نمود و الواح تورات به ايشان اعطاء شد.
۵. صدور حديث شريف ثقلين
روز عيد قربان در مسجد خيف منا و در جريان حجة البلاغ حديث شريف ثقلين توسط رسول خدا صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم قرائت شد.
حديث شريف ثقلين كه در مواقع مختلف از جمله عيد سعيد قربان از لسان شريف پيامبر اكرم صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم قرائت شده نشان از لزوم حضور دائمى امام در كنار قرآن به عنوان مفسر و مترجم آن دارد.
******************************************************************************
مستندات
 ۱. مطالب آخرين حج پيامبر صلى‏ الله ‏عليه ‏و‏ آله ‏و سلم برگرفته از كتاب «گزراش حجة الوداع» تأليف: محمد باقر انصارى است.
۲ . طبقات ابن سعد ج 2 ص 185.
۳ . سنن ابن ماجه ج 2 ص 1016. مستدرك حاكم ج 2 ص 331. سنن الكبرى (بيهقى) ج 3
ص 215 و ج 5 ص 140. مصنف ابن ابى شيبة ج 4 ص 339. كنزالعمال ج 5 ص 291 ـ 297. طبقات الكبرى ج 2 ص 183. عمدة القارى ج 10 ص 82.
 ۴. دعائم الاسلام ج 1 ص 184. بحار الانوار ج 96 ص 301.
 ۵ .امالى طوسى، ص 709
۶ . با توجه به جا به جايى ايام حج در زمان جاهليت كه خداوند متعال در قرآن بدان اشاره نموده است: «انما النسى‏ء زيادة فى الكفر»«توبه:37»، اين احتمال وجود دارد كه ايام حج سال ولادت اميرالمؤمنين عليه ‏السلام نيز به ماه رجب منتقل شده باشد.
۷ . تفسير قمى ج1 ص45
۸ . الكافى ؛ ج4 ؛ ص549
 ۹. الخصال ؛ ج1 ؛ ص58
۱۰ . تفسير صافى، ج3، ص317

..

عید قربان: بیان دانش آموزی

خالی

عید قربان: پیوند مهدوی

عید قربان: پیوند مهدوی

از کارهای مستحب در روز عید قربان، خواندن دعای ندبه است. وقتی جای خالی امام را در نماز عید می بینیم و بر فراق اماممان ندبه و گریه می کنیم.
حضرت ابراهیم علیه السلام، فرزندش را به قربانگاه آورد. ماهم در این روز به امام عرضه می داریم که عزیزترین دارایی هایم، یعنی جان خود را فدای تو می کنم.

عید قربان: آیات و روایات

دانلود نام پخش اندازه مدت زمان
download عید قربان - فوادیان
2.6 MB 1:54 min
download عید قربان - استاد حاج ابوالقاسمی
2.9 MB 2:07 min
download عید قربان - استاد جوادی
10.9 MB 23:43 min